EP 92 ภาวะไทรอยด์ทำงานเกิน

EP.99 Med. Topic 19 โรคแผลในกระเพาะอาหาร : K25 [Gastric Ulcer]

 โรคแผลในกระเพาะอาหาร : K25 [Gastric Ulcer]

• โรคแผลในกระเพาะอาหาร คือการเกิดแผลลึกที่ผนังกระเพาะอาหาร จากการที่กรดและน้ำย่อยทำลายเนื้อเยื่อมากกว่าปกติ

พยาธิสภาพ

• ผนังกระเพาะถูกกรดทำลายจนเกิดแผล หากไม่ได้รับการรักษาอาจลุกลาม ทำให้เลือดออกหรือทะลุได้
• มักพบในวัยผู้ใหญ่ตอนปลายถึงสูงอายุ (40 ปีขึ้นไป) แต่ก็อาจเกิดได้ทุกช่วงวัย

ปัจจัยที่ทำให้เกิด

• การติดเชื้อ H. pylori
• กินยากลุ่มแก้ปวด NSAIDs บ่อย
• สูบบุหรี่ ดื่มแอลกอฮอล์
• เครียด พักผ่อนไม่พอ

อาการ

• ปวดท้องบริเวณลิ้นปี่ หรือกลางท้องบน
• ปวดหลังกินอาหารไม่นาน
• จุก แน่น ท้องอืด คลื่นไส้
• บางรายอาเจียนเป็นเลือด หรือถ่ายดำ

การรักษา

• ใช้ยาลดกรดและยาปฏิชีวนะ (หากมีเชื้อ H. pylori)
• งดบุหรี่ แอลกอฮอล์ กาแฟ อาหารรสจัด
• ผ่าตัดในรายที่มีภาวะแทรกซ้อนรุนแรง

การพยาบาล

• ประเมินอาการปวดและอาเจียน
• ดูแลการให้ยาอย่างสม่ำเสมอ
• แนะนำผู้ป่วยปรับพฤติกรรม ลดสิ่งกระตุ้น
• เฝ้าระวังเลือดออกทางเดินอาหาร

การดูแลสำหรับบุคคลทั่วไป

✅ กินอาหารตรงเวลา
✅ หลีกเลี่ยงของเผ็ด เปรี้ยวจัด ชา กาแฟ
✅ ลดเครียด พักผ่อนให้พอ
✅ หากปวดท้องเรื้อรัง ควรรีบพบแพทย์

………………………………………………….

🏥 วินิจฉัยการพยาบาลผู้ป่วยโรคแผลในกระเพาะอาหาร : K25

1. K25F1 มีความเสี่ยงต่อการเสียเลือดออกในทางเดินอาหาร (Risk for gastrointestinal bleeding)
2. K25F2 ปวดท้องเนื่องจากมีแผลที่ผนังกระเพาะอาหาร (Acute pain related to gastric mucosal lesion)
3. K25F3 ขาดสารอาหาร/น้ำ เนื่องจากคลื่นไส้ อาเจียน หรือเบื่ออาหาร (Imbalanced nutrition: less than body requirements / Risk for fluid deficit)
4. K25F4 ขาดความรู้ความเข้าใจในการดูแลตนเอง (Deficient knowledge regarding self-care management)
5. K25F5 วิตกกังวลต่อโรคและภาวะแทรกซ้อน (Anxiety related to disease and possible complications)
6. K25F6 มีความเสี่ยงต่อภาวะแทรกซ้อนรุนแรง เช่น กระเพาะทะลุ เลือดออกซ้ำ (Risk for severe complications such as perforation or recurrent bleeding)
7. K25F7 ต้องการการฟื้นฟูสุขภาพและการติดตามต่อเนื่อง (Readiness for enhanced health management / Need for follow-up care)
8. K25F8 ต้องการการวางแผนจำหน่ายและการป้องกันการกลับเป็นซ้ำ (Readiness for discharge planning and relapse prevention)

…………………………………………..

K25F1 มีความเสี่ยงต่อการเสียเลือดออกในทางเดินอาหาร (Risk for gastrointestinal bleeding)
🔎 Assessment (การประเมิน)

S (Subjective):

• ผู้ป่วยบ่นปวดท้องบริเวณลิ้นปี่
• ผู้ป่วยรู้สึกเวียนศีรษะ อ่อนเพลีย

O (Objective):

• ตรวจพบซีด เหงื่อออกมาก ตัวเย็น
• อาเจียนเป็นเลือดสด หรือถ่ายดำ
• ความดันโลหิตต่ำ ชีพจรเร็ว
• ผลเลือด Hemoglobin/Hematocrit ลดลง

🎯 Goals (เป้าหมาย)

• ผู้ป่วยปลอดภัย ไม่เกิดเลือดออกมากขึ้น
• สัญญาณชีพอยู่ในเกณฑ์ปกติ
• ไม่มีภาวะแทรกซ้อน เช่น ช็อก

📏 Evaluate Criteria (เกณฑ์การประเมิน)

• ไม่มีอาเจียนเป็นเลือดหรือถ่ายดำเพิ่ม
• ความดันโลหิต ≥ 100/60 mmHg และชีพจร ≤ 100 ครั้ง/นาที
• Hemoglobin/Hematocrit คงที่
• ผู้ป่วยมีสีผิวปกติ ไม่ซีดเพิ่ม

🩺 Intervention (การปฏิบัติการพยาบาล)

• K25F1I-1: เฝ้าระวังอาการอาเจียนเป็นเลือดหรือถ่ายดำ และบันทึกปริมาณ/ลักษณะอุจจาระหรืออาเจียนทุกครั้ง
• K25F1I-2: วัดและบันทึกสัญญาณชีพทุก 15–30 นาทีในระยะวิกฤต เพื่อติดตามภาวะเลือดออก
• K25F1I-3: เตรียมและดูแลการให้สารน้ำ/เลือดตามแผนการรักษาของแพทย์ เพื่อทดแทนการสูญเสีย
• K25F1I-4: งดน้ำและอาหาร (NPO) จนกว่าแพทย์จะอนุญาต ลดการกระตุ้นกระเพาะ
• K25F1I-5: เตรียมอุปกรณ์ฉุกเฉิน เช่น สายน้ำเกลือ ออกซิเจน เครื่องดูดเสมหะ ให้พร้อมใช้งาน
• K25F1I-6: ให้ข้อมูลและปลอบโยนผู้ป่วย ลดความวิตกกังวล และให้ความมั่นใจว่ามีการดูแลอย่างใกล้ชิด

✅ Response (การตอบสนอง)

• K25F1R-1: ไม่มีการอาเจียนเป็นเลือดหรือถ่ายดำเพิ่มเติม
• K25F1R-2: สัญญาณชีพคงที่ ความดันโลหิตและชีพจรอยู่ในเกณฑ์ปกติ
• K25F1R-3: ผลเลือด Hemoglobin/Hematocrit คงที่ ไม่ลดลง
• K25F1R-4: ผู้ป่วยรู้สึกอาการดีขึ้น สีผิวและริมฝีปากมีเลือดฝาดขึ้น

………………………………………………….

K25F2 ปวดท้องเนื่องจากมีแผลที่ผนังกระเพาะอาหาร (Acute pain related to gastric mucosal lesion)

🔎 Assessment (การประเมิน)

S (Subjective):

• ผู้ป่วยบ่นปวดท้องบริเวณลิ้นปี่ โดยเฉพาะหลังรับประทานอาหาร
• ผู้ป่วยบอกว่าปวดแสบ ปวดตื้อ ทำให้กินอาหารได้น้อย

O (Objective):

• ผู้ป่วยมีสีหน้าแสดงความเจ็บปวด ขมวดคิ้ว กุมท้อง
• กระสับกระส่าย พักผ่อนไม่เพียงพอ
• วัด Pain score ได้ 6–8/10
• สัญญาณชีพเปลี่ยนแปลง เช่น ชีพจรเร็วเล็กน้อย

🎯 Goals (เป้าหมาย)

• ผู้ป่วยเจ็บปวดลดลงภายใน 30–60 นาทีหลังการดูแล
• ผู้ป่วยสามารถพักผ่อนและรับประทานอาหารได้ดีขึ้น
• ผู้ป่วยสามารถบอกวิธีบรรเทาอาการปวดที่ตนเองทำได้

📏 Evaluate Criteria (เกณฑ์การประเมิน)

• Pain score ลดลงเหลือ ≤ 3/10
• ผู้ป่วยบอกว่าอาการปวดทุเลาลง
• สีหน้าและท่าทางผ่อนคลายมากขึ้น
• ผู้ป่วยพักผ่อนและรับประทานอาหารได้

🩺 Intervention (การปฏิบัติการพยาบาล)

• K25F2I-1: ประเมินระดับความปวด (Pain score) ทุก 2–4 ชั่วโมง
• K25F2I-2: ให้ยาลดกรดหรือยาแก้ปวดตามแผนการรักษาของแพทย์
• K25F2I-3: จัดท่านอนศีรษะสูงหรือนอนตะแคงขวา เพื่อลดแรงกดและบรรเทาปวด
• K25F2I-4: แนะนำให้ผู้ป่วยรับประทานอาหารอ่อน ย่อยง่าย ครั้งละน้อย แต่บ่อยครั้ง
• K25F2I-5: หลีกเลี่ยงอาหารรสจัด กาแฟ แอลกอฮอล์ และบุหรี่
• K25F2I-6: ใช้เทคนิคผ่อนคลาย เช่น หายใจช้า ลึก ฟังเพลงเบาๆ เพื่อลดความตึงเครียด
• K25F2I-7: เฝ้าระวังอาการปวดรุนแรงผิดปกติที่อาจบ่งชี้ภาวะแทรกซ้อน เช่น เลือดออกหรือทะลุ

✅ Response (การตอบสนอง)

• K25F2R-1: ผู้ป่วยรายงานว่าอาการปวดลดลงอย่างชัดเจน
• K25F2R-2: Pain score ลดลงเหลือ ≤ 3/10
• K25F2R-3: ผู้ป่วยพักผ่อนได้ดีขึ้น สีหน้าผ่อนคลาย
• K25F2R-4: ผู้ป่วยสามารถรับประทานอาหารได้โดยไม่ปวดมาก
• K25F2R-5: ผู้ป่วยบอกว่าสามารถใช้วิธีผ่อนคลายช่วยบรรเทาปวดได้ด้วยตนเอง

……………………………………………………….

K25F3 ขาดสารอาหาร/น้ำ เนื่องจากคลื่นไส้ อาเจียน หรือเบื่ออาหาร (Imbalanced nutrition: less than body requirements / Risk for fluid deficit)

🔎 Assessment (การประเมิน)

S (Subjective):

• ผู้ป่วยบ่นเบื่ออาหาร กินได้น้อย
• ผู้ป่วยบอกว่าคลื่นไส้ อาเจียนบ่อย

O (Objective):

• น้ำหนักลดลงภายในระยะสั้น
• ผิวแห้ง ปากแห้ง ลิ้นแห้ง
• สัญญาณชีพเปลี่ยน เช่น ชีพจรเร็ว ความดันต่ำ
• ปัสสาวะน้อย สีเข้ม

🎯 Goals (เป้าหมาย)

• ผู้ป่วยได้รับสารอาหารและน้ำเพียงพอตามความต้องการของร่างกาย
• ไม่มีภาวะขาดน้ำหรืออิเล็กโทรไลต์ผิดปกติ
• ผู้ป่วยรับประทานอาหารได้เพิ่มขึ้นและน้ำหนักคงที่

📏 Evaluate Criteria (เกณฑ์การประเมิน)

• น้ำหนักคงที่หรือเพิ่มขึ้น
• ผิวหนังและเยื่อบุชุ่มชื้น
• ปัสสาวะออกปกติ สีใสเหลืองอ่อน
• ผู้ป่วยรับประทานอาหารและดื่มน้ำได้เพียงพอ
• สัญญาณชีพอยู่ในเกณฑ์ปกติ

🩺 Intervention (การปฏิบัติการพยาบาล)

• K25F3I-1: ประเมินภาวะโภชนาการ น้ำหนัก และดัชนีมวลกาย (BMI) อย่างสม่ำเสมอ
• K25F3I-2: บันทึกปริมาณน้ำที่ดื่ม ปริมาณปัสสาวะ และลักษณะปัสสาวะทุกวัน
• K25F3I-3: ดูแลให้สารน้ำทางหลอดเลือดดำตามแผนแพทย์ หากผู้ป่วยรับประทานได้น้อย
• K25F3I-4: จัดอาหารอ่อน ย่อยง่าย รสไม่จัด ปริมาณน้อยแต่บ่อยครั้ง
• K25F3I-5: ให้ยาลดคลื่นไส้หรือยาลดกรดตามแผนแพทย์ เพื่อช่วยให้รับประทานอาหารได้
• K25F3I-6: กระตุ้นให้ผู้ป่วยดื่มน้ำทีละน้อย แต่บ่อยครั้ง เพื่อป้องกันการอาเจียนซ้ำ
• K25F3I-7: ให้คำแนะนำครอบครัวช่วยดูแลเรื่องโภชนาการ และติดตามพฤติกรรมการกินของผู้ป่วย
• K25F3I-8: เฝ้าระวังอาการขาดน้ำรุนแรง เช่น ความดันต่ำมาก มึนงง ซึมลง

✅ Response (การตอบสนอง)

• K25F3R-1: ผู้ป่วยรับประทานอาหารได้มากขึ้น ไม่มีอาเจียนซ้ำ
• K25F3R-2: น้ำหนักคงที่หรือเพิ่มขึ้นภายใน 1 สัปดาห์
• K25F3R-3: ผิวหนังและเยื่อบุชุ่มชื้น ปัสสาวะสีใสปกติ
• K25F3R-4: ผู้ป่วยบอกว่ารู้สึกมีแรงขึ้น อ่อนเพลียน้อยลง
• K25F3R-5: สัญญาณชีพปกติ ไม่มีภาวะขาดน้ำ

……………………………………………………

K25F4 ขาดความรู้ความเข้าใจในการดูแลตนเอง (Deficient knowledge regarding self-care management)

🔎 Assessment (การประเมิน)

S (Subjective):

• ผู้ป่วยบอกว่า “ไม่รู้ว่าทำไมถึงเป็นโรคนี้”
• ผู้ป่วยถามว่า “กินอาหารแบบไหนได้บ้าง”
• ผู้ป่วยไม่แน่ใจเรื่องการกินยาและการปฏิบัติตัวที่ถูกต้อง

O (Objective):

• ผู้ป่วยรับประทานอาหารรสจัดและดื่มกาแฟ/แอลกอฮอล์
• ผู้ป่วยสูบบุหรี่เป็นประจำ
• ผู้ป่วยไม่ปฏิบัติตามคำแนะนำทางการแพทย์อย่างสม่ำเสมอ

🎯 Goals (เป้าหมาย)

• ผู้ป่วยและครอบครัวเข้าใจโรค สาเหตุ และวิธีดูแลตนเอง
• ผู้ป่วยสามารถปฏิบัติตัวได้ถูกต้อง เช่น การกินยา การรับประทานอาหาร
• ลดโอกาสการเกิดภาวะแทรกซ้อนและการกลับเป็นซ้ำ

📏 Evaluate Criteria (เกณฑ์การประเมิน)

• ผู้ป่วยบอกได้ว่าโรคแผลในกระเพาะเกิดจากอะไรและมีพฤติกรรมเสี่ยงอะไร
• ผู้ป่วยสามารถอธิบายวิธีกินยาและการดูแลตนเองได้ถูกต้อง
• ผู้ป่วยปรับพฤติกรรม เช่น งดบุหรี่ แอลกอฮอล์ กาแฟ อาหารรสจัด
• ผู้ป่วยมาตรวจตามนัดและให้ความร่วมมือในการรักษา

🩺 Intervention (การปฏิบัติการพยาบาล)

• K25F4I-1: ประเมินความรู้และความเข้าใจของผู้ป่วย/ครอบครัวเกี่ยวกับโรคและการรักษา
• K25F4I-2: อธิบายโรค สาเหตุ อาการ และภาวะแทรกซ้อน ด้วยภาษาง่ายๆ พร้อมเอกสาร/สื่อภาพประกอบ
• K25F4I-3: สอนการกินยาให้ถูกต้อง เช่น เวลากินยา ยาที่ควรหลีกเลี่ยง และอาการไม่พึงประสงค์ที่ต้องระวัง
• K25F4I-4: แนะนำอาหารที่เหมาะสม เช่น อาหารอ่อน ย่อยง่าย กินน้อยแต่บ่อยครั้ง และควรหลีกเลี่ยงอาหารรสจัด กาแฟ แอลกอฮอล์ บุหรี่
• K25F4I-5: ให้คำแนะนำการจัดการความเครียด เช่น การหายใจลึก ฟังเพลง นอนพักผ่อนให้เพียงพอ
• K25F4I-6: ส่งเสริมให้ครอบครัวมีส่วนร่วมในการดูแล เช่น ช่วยเตรียมอาหารและติดตามการกินยา
• K25F4I-7: ย้ำความสำคัญของการมาตรวจตามนัดและติดตามผลเลือด/การรักษาอย่างต่อเนื่อง

✅ Response (การตอบสนอง)

• K25F4R-1: ผู้ป่วยบอกได้ว่าโรคเกิดจากอะไรและปัจจัยเสี่ยงคืออะไร
• K25F4R-2: ผู้ป่วยกินยาตามแผนการรักษาได้ถูกต้อง
• K25F4R-3: ผู้ป่วยหลีกเลี่ยงอาหารรสจัด บุหรี่ กาแฟ และแอลกอฮอล์
• K25F4R-4: ผู้ป่วยมีทักษะจัดการความเครียดและพักผ่อนเพียงพอ
• K25F4R-5: ผู้ป่วยมาตรวจตามนัดและให้ความร่วมมือในการรักษา

…………………………………………………………

K25F5 วิตกกังวลต่อโรคและภาวะแทรกซ้อน (Anxiety related to disease and possible complications)

🔎 Assessment (การประเมิน)

S (Subjective):

• ผู้ป่วยบอกว่า “กลัวว่าจะหายช้า”
• ผู้ป่วยบอกว่า “กลัวแผลจะทะลุหรือเป็นมะเร็ง”
• ผู้ป่วยบอกว่านอนไม่หลับ คิดกังวลตลอดเวลา

O (Objective):

• ผู้ป่วยมีสีหน้ากังวล ใบหน้าตึงเครียด
• มีพฤติกรรมซักถามแพทย์/พยาบาลซ้ำ ๆ
• นอนไม่หลับ กระสับกระส่าย เดินไปมา
• อัตราการเต้นหัวใจและความดันโลหิตสูงขึ้นเล็กน้อย

🎯 Goals (เป้าหมาย)

• ผู้ป่วยลดความวิตกกังวล สามารถควบคุมอารมณ์ได้
• ผู้ป่วยเข้าใจโรคและแผนการรักษาอย่างถูกต้อง
• ผู้ป่วยนอนหลับพักผ่อนได้เพียงพอ
• ผู้ป่วยให้ความร่วมมือในการรักษาและปฏิบัติตามคำแนะนำได้ดี

📏 Evaluate Criteria (เกณฑ์การประเมิน)

• ผู้ป่วยรายงานว่าความกังวลลดลง
• ผู้ป่วยสามารถอธิบายโรคและการรักษาได้ถูกต้อง
• ผู้ป่วยพักผ่อนได้ 6–8 ชั่วโมงต่อคืน
• ผู้ป่วยแสดงสีหน้าและพฤติกรรมสงบขึ้น ไม่กระสับกระส่าย

🩺 Intervention (การปฏิบัติการพยาบาล)

• K25F5I-1: ประเมินระดับความวิตกกังวลโดยสังเกตพฤติกรรม สีหน้า น้ำเสียง และการนอนหลับ
• K25F5I-2: ให้ข้อมูลโรค การรักษา และการป้องกันภาวะแทรกซ้อนอย่างชัดเจน เพื่อคลายความกังวล
• K25F5I-3: เปิดโอกาสให้ผู้ป่วยซักถาม พูดคุย และระบายความรู้สึก โดยรับฟังอย่างเข้าใจ
• K25F5I-4: สอนเทคนิคผ่อนคลาย เช่น หายใจลึก ๆ นับช้า ๆ หรือฟังเพลงที่ชอบ
• K25F5I-5: จัดสิ่งแวดล้อมให้เงียบสงบ เหมาะกับการพักผ่อน
• K25F5I-6: สนับสนุนให้ครอบครัวอยู่เป็นเพื่อน ให้กำลังใจผู้ป่วย
• K25F5I-7: ประสานงานจิตแพทย์/นักจิตวิทยา หากผู้ป่วยมีภาวะวิตกกังวลรุนแรง

✅ Response (การตอบสนอง)

• K25F5R-1: ผู้ป่วยบอกว่าความกังวลลดลง สามารถควบคุมอารมณ์ได้
• K25F5R-2: ผู้ป่วยอธิบายโรคและแนวทางการรักษาได้ถูกต้อง
• K25F5R-3: ผู้ป่วยพักผ่อนนอนได้เพียงพอ สีหน้าและพฤติกรรมผ่อนคลายขึ้น
• K25F5R-4: ผู้ป่วยมีส่วนร่วมในการดูแลตนเองและปฏิบัติตามคำแนะนำได้ดี

……………………………………………………………………..

K25F6 มีความเสี่ยงต่อภาวะแทรกซ้อนรุนแรง เช่น กระเพาะทะลุ เลือดออกซ้ำ (Risk for severe complications such as perforation or recurrent bleeding)

🔎 Assessment (การประเมิน)

S (Subjective):

• ผู้ป่วยบ่นปวดท้องรุนแรงกะทันหัน
• ผู้ป่วยบอกว่ารู้สึกเวียนศีรษะ อ่อนเพลีย
• ผู้ป่วยมีความกังวลสูงเกี่ยวกับอาการรุนแรง

O (Objective):

• ปวดท้องเฉียบพลัน กระจายทั่วท้อง
• อาเจียนเป็นเลือด หรือถ่ายดำ
• ความดันต่ำ ชีพจรเร็ว
• หน้าซีด เหงื่อออกมาก มือเท้าเย็น
• ผลเลือด Hb/Hct ลดลง

🎯 Goals (เป้าหมาย)

• ป้องกันภาวะแทรกซ้อนรุนแรง เช่น การทะลุของกระเพาะ หรือเสียเลือดมาก
• สัญญาณชีพคงที่และอยู่ในเกณฑ์ปลอดภัย
• ผู้ป่วยได้รับการรักษาและดูแลอย่างเหมาะสมทันเวลา

📏 Evaluate Criteria (เกณฑ์การประเมิน)

• ไม่มีอาการปวดท้องรุนแรงเพิ่มขึ้น
• ไม่มีอาเจียนเป็นเลือดหรือถ่ายดำเพิ่ม
• สัญญาณชีพอยู่ในเกณฑ์ปกติ
• ผลเลือด Hb/Hct คงที่
• ผู้ป่วยรับรู้และปฏิบัติตามคำแนะนำได้

🩺 Intervention (การปฏิบัติการพยาบาล)

• K25F6I-1: เฝ้าระวังสัญญาณชีพทุก 15–30 นาที และบันทึกอาการผิดปกติทันที
• K25F6I-2: ประเมินระดับความปวดท้องและลักษณะอาเจียน/อุจจาระทุกครั้ง
• K25F6I-3: เตรียมการให้สารน้ำทางหลอดเลือดดำและเลือดตามคำสั่งแพทย์ทันที
• K25F6I-4: งดอาหารและน้ำ (NPO) จนกว่าแพทย์จะอนุญาต เพื่อลดการกระตุ้นกระเพาะ
• K25F6I-5: เตรียมอุปกรณ์ฉุกเฉิน เช่น ออกซิเจน เครื่องดูดเสมหะ เครื่องมือ resuscitation
• K25F6I-6: ให้ผู้ป่วยพักในท่าที่สบาย เพื่อลดแรงกดต่อกระเพาะและลดความปวด
• K25F6I-7: ให้คำแนะนำผู้ป่วยและครอบครัวเกี่ยวกับภาวะแทรกซ้อนและวิธีสังเกตสัญญาณฉุกเฉิน
• K25F6I-8: ประสานงานกับทีมแพทย์และห้องผ่าตัดทันทีหากสงสัยภาวะฉุกเฉิน

✅ Response (การตอบสนอง)

• K25F6R-1: ผู้ป่วยมีสัญญาณชีพคงที่ ความดันและชีพจรอยู่ในเกณฑ์ปลอดภัย
• K25F6R-2: ไม่มีอาการปวดท้องรุนแรงเพิ่มขึ้น หรืออาเจียน/ถ่ายดำเพิ่ม
• K25F6R-3: ผู้ป่วยรับสารน้ำและเลือดเพียงพอตามแผนการรักษา
• K25F6R-4: ผู้ป่วยและครอบครัวสามารถสังเกตสัญญาณฉุกเฉินและแจ้งพยาบาลได้ทันเวลา
• K25F6R-5: ภาวะแทรกซ้อนรุนแรง เช่น การทะลุหรือเสียเลือดมาก ถูกป้องกันหรือได้รับการจัดการทันเวลา

…………………………………………………………

K25F7 ต้องการการฟื้นฟูสุขภาพและการติดตามต่อเนื่อง (Readiness for enhanced health management / Need for follow-up care)

🔎 Assessment (การประเมิน)

S (Subjective):

• ผู้ป่วยบอกว่า “อยากหายดีและกลับไปใช้ชีวิตปกติ”
• ผู้ป่วยถามถึงวิธีป้องกันแผลกลับมาเป็นซ้ำ

O (Objective):

• ประวัติการรักษาเป็นไปตามแผน
• ผู้ป่วยรับประทานอาหารตามคำแนะนำได้ดี
• ไม่มีอาการปวดท้องหรืออาเจียนรุนแรง
• ผู้ป่วยสามารถปฏิบัติตามคำแนะนำพื้นฐาน เช่น การกินยา การหลีกเลี่ยงปัจจัยเสี่ยง

🎯 Goals (เป้าหมาย)

• ผู้ป่วยมีพฤติกรรมสุขภาพที่ดี และลดความเสี่ยงต่อการกลับเป็นซ้ำ
• ผู้ป่วยเข้าร่วมติดตามอาการและตรวจสุขภาพตามนัด
• ผู้ป่วยสามารถจัดการการใช้ชีวิตประจำวันได้อย่างเหมาะสม

📏 Evaluate Criteria (เกณฑ์การประเมิน)

• ผู้ป่วยรับประทานอาหารและยาอย่างสม่ำเสมอ
• ผู้ป่วยมาตรวจตามนัดแพทย์และติดตามอาการตามแผน
• ผู้ป่วยหลีกเลี่ยงปัจจัยเสี่ยง เช่น บุหรี่ แอลกอฮอล์ อาหารรสจัด
• ผู้ป่วยรู้จักสัญญาณเตือนแผลกำเริบและแจ้งพยาบาลทันที

🩺 Intervention (การปฏิบัติการพยาบาล)

• K25F7I-1: ประเมินความเข้าใจของผู้ป่วยเกี่ยวกับการปฏิบัติตัวหลังออกจากโรงพยาบาล
• K25F7I-2: สอนผู้ป่วยเรื่องอาหารที่เหมาะสม การหลีกเลี่ยงปัจจัยเสี่ยง และการใช้ยาต่อเนื่อง
• K25F7I-3: จัดทำแผนการติดตามผล เช่น นัดแพทย์ ตรวจเลือด และติดตามอาการปวดท้อง
• K25F7I-4: สนับสนุนให้ผู้ป่วยบันทึกอาการหรือ Pain diary เพื่อติดตามอาการตนเอง
• K25F7I-5: ให้คำแนะนำเกี่ยวกับการจัดกิจวัตรประจำวันให้เหมาะสม ลดความเครียดและพักผ่อนเพียงพอ
• K25F7I-6: กระตุ้นให้ครอบครัวมีส่วนร่วมในการดูแลและสนับสนุนพฤติกรรมสุขภาพของผู้ป่วย
• K25F7I-7: ประเมินและให้คำปรึกษาเกี่ยวกับความวิตกกังวลหรือความเครียดที่อาจเกิดขึ้น

✅ Response (การตอบสนอง)

• K25F7R-1: ผู้ป่วยสามารถปฏิบัติตัวได้ตามคำแนะนำ เช่น การรับประทานอาหารและการกินยา
• K25F7R-2: ผู้ป่วยมานัดแพทย์และตรวจติดตามตามแผน
• K25F7R-3: ผู้ป่วยหลีกเลี่ยงปัจจัยเสี่ยงที่อาจทำให้แผลกลับมาเป็นซ้ำ
• K25F7R-4: ผู้ป่วยสามารถบันทึกอาการตนเองและสังเกตสัญญาณเตือน
• K25F7R-5: ผู้ป่วยและครอบครัวมีส่วนร่วมและให้ความร่วมมือในการฟื้นฟูสุขภาพ

………………………………………………………….

K25F8 ต้องการการวางแผนจำหน่ายและการป้องกันการกลับเป็นซ้ำ (Readiness for discharge planning and relapse prevention)

🔎 Assessment (การประเมิน)

S (Subjective):

• ผู้ป่วยถามว่า “จะทำอย่างไรไม่ให้แผลกลับมาอีก”
• ผู้ป่วยแสดงความกังวลเกี่ยวกับการดูแลตัวเองหลังออกจากโรงพยาบาล

O (Objective):

• ผู้ป่วยรับประทานอาหารได้ดี ไม่มีอาเจียน
• ผู้ป่วยสามารถปฏิบัติตามคำแนะนำพื้นฐาน เช่น กินยา งดปัจจัยเสี่ยง
• ไม่มีสัญญาณแทรกซ้อนรุนแรง
• ผู้ป่วยสามารถสื่อสารและเข้าใจคำแนะนำของพยาบาล

🎯 Goals (เป้าหมาย)

• ผู้ป่วยพร้อมออกจากโรงพยาบาลอย่างปลอดภัย
• ผู้ป่วยเข้าใจวิธีป้องกันการกลับเป็นซ้ำ
• ผู้ป่วยและครอบครัวสามารถจัดการตนเองได้อย่างเหมาะสมหลังออกจากโรงพยาบาล

📏 Evaluate Criteria (เกณฑ์การประเมิน)

• ผู้ป่วยบอกวิธีปฏิบัติตัวหลังออกจากโรงพยาบาลได้ถูกต้อง
• ผู้ป่วยรับประทานอาหารและยาอย่างสม่ำเสมอ
• ผู้ป่วยหลีกเลี่ยงปัจจัยเสี่ยง เช่น บุหรี่ แอลกอฮอล์ อาหารรสจัด
• ผู้ป่วยเข้ารับการตรวจติดตามตามนัด

🩺 Intervention (การปฏิบัติการพยาบาล)

• K25F8I-1: ประเมินความเข้าใจของผู้ป่วยและครอบครัวเกี่ยวกับการดูแลหลังออกจากโรงพยาบาล
• K25F8I-2: สอนวิธีรับประทานยา การกินอาหาร และหลีกเลี่ยงปัจจัยเสี่ยง
• K25F8I-3: จัดทำแผนการติดตามผลหลังออกจากโรงพยาบาล เช่น นัดแพทย์ ตรวจเลือด และบันทึกอาการ
• K25F8I-4: ส่งเสริมให้ผู้ป่วยใช้ Pain diary หรือบันทึกอาการเพื่อติดตามตนเอง
• K25F8I-5: แนะนำการปรับพฤติกรรมสุขภาพ เช่น การพักผ่อนเพียงพอ ลดความเครียด
• K25F8I-6: ให้คำแนะนำครอบครัวเกี่ยวกับการสนับสนุนผู้ป่วยหลังออกจากโรงพยาบาล
• K25F8I-7: ตรวจสอบความเข้าใจของผู้ป่วยและครอบครัวก่อนจำหน่าย

✅ Response (การตอบสนอง)

• K25F8R-1: ผู้ป่วยสามารถอธิบายวิธีดูแลตัวเองหลังออกจากโรงพยาบาลได้ถูกต้อง
• K25F8R-2: ผู้ป่วยรับประทานอาหารและยาได้อย่างสม่ำเสมอ
• K25F8R-3: ผู้ป่วยหลีกเลี่ยงปัจจัยเสี่ยงและมีพฤติกรรมสุขภาพที่เหมาะสม
• K25F8R-4: ผู้ป่วยและครอบครัวสามารถติดตามอาการและแจ้งพยาบาลได้ทันเวลา
• K25F8R-5: ผู้ป่วยมาตรวจติดตามตามนัด และป้องกันการกลับเป็นซ้ำได้
• …………………………………………………………..

📚 เอกสารอ้างอิง

• กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข. (2565). แนวทางเวชปฏิบัติสำหรับโรคแผลในกระเพาะอาหาร. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์องค์การเภสัชกรรม.
• พยาบาลวิทยาลัยราชบุรี. (2564). คู่มือการพยาบาลผู้ป่วยโรคแผลในกระเพาะอาหาร. ราชบุรี: พิมพ์ครั้งที่ 2.
• Nurseslabs. (2024). Peptic Ulcer Disease Nursing Care Plans. Retrieved from https://nurseslabs.com/peptic-ulcer-disease-nursing-care-plans/Nurseslabs+2Nurseslabs+2
• Nursing.com. (2020). Nursing Care Plan for Peptic Ulcer Disease (PUD). Retrieved from https://nursing.com/lesson/nursing-care-plan-for-peptic-ulcer-disease-pudNURSING.com

 

91. ภาวะติดเชื้อทางเดินปัสสาวะ

EP.98 Med. Topic 18 โรคกระเพาะอาหารอักเสบ : K29 [Gastritis]

 

📌 รู้ทัน! โรคกระเพาะอาหารอักเสบ : K29 (Gastritis)

ปวดท้องไม่ใช่เรื่องเล็ก ถ้าละเลยอาจกลายเป็นแผลในกระเพาะ!

1. ความหมายของโรค

• ภาวะที่เยื่อบุกระเพาะอาหารอักเสบจากการระคายเคืองหรือการติดเชื้อ

2. พยาธิสภาพ

• เยื่อบุกระเพาะถูกทำลาย → บวม แดง อาจมีเลือดออก ทำให้ปวดและย่อยอาหารผิดปกติ

3. ช่วงอายุที่พบบ่อย

• พบได้ทุกวัย แต่พบบ่อยในวัย 20–50 ปี

4. ปัจจัยเสี่ยง

• กินอาหารไม่เป็นเวลา
• กินเผ็ดจัด เปรี้ยวจัด
• ดื่มแอลกอฮอล์ กาแฟ สูบบุหรี่
• เครียดเรื้อรัง
• ใช้ยากลุ่ม NSAIDs บ่อย
• ติดเชื้อ H. pylori

5. อาการ

• ปวดหรือแสบท้อง
• จุกแน่น อืด ท้องเฟ้อ
• คลื่นไส้ อาเจียน
• บางรายมีอาเจียนเป็นเลือดหรือถ่ายดำ (อันตราย!)

6. การรักษา

• ปรับพฤติกรรมการกิน
• รับยาลดกรด เคลือบกระเพาะ
• ยาปฏิชีวนะในรายติดเชื้อ H. pylori
• หลีกเลี่ยงอาหารและพฤติกรรมกระตุ้น

7. การพยาบาล

• ประเมินอาการปวดและภาวะแทรกซ้อน
• ให้คำแนะนำเรื่องการกินและการใช้ยา
• เฝ้าระวังอาเจียน/ถ่ายเป็นเลือด
• ลดความเครียดผู้ป่วย

8. การดูแลตัวเองสำหรับบุคคลทั่วไป

• กินอาหารให้ตรงเวลา
• หลีกเลี่ยงเผ็ด เปรี้ยวจัด แอลกอฮอล์
• ลดกาแฟ–บุหรี่
• จัดการความเครียด
• หากมีอาเจียนเป็นเลือดหรือถ่ายดำ รีบพบแพทย์ทันที

……………………………………………………….

🏥 วินิจฉัยการพยาบาลผู้ป่วยโรคกระเพาะอาหารอักเสบ : K29 [Gastritis]

1. K29F1 ปวดท้องและไม่สุขสบายจากการอักเสบของเยื่อบุกระเพาะอาหาร (Pain and discomfort related to inflammation of the gastric mucosa)
2. K29F2 คลื่นไส้ อาเจียน เสี่ยงต่อการขาดสารน้ำและเกลือแร่ (Nausea and vomiting with risk of fluid and electrolyte imbalance)
3. K29F3 เสี่ยงต่อการเสียเลือดเฉียบพลันจากเยื่อบุกระเพาะมีเลือดออก  (Risk of acute blood loss related to gastric mucosal bleeding)
4. K29F4 วิตกกังวลจากอาการป่วยและความไม่แน่นอนของโรค (Anxiety related to illness and uncertainty about disease outcome)
5. K29F5 ขาดความรู้เกี่ยวกับการปฏิบัติตัวเพื่อป้องกันการกำเริบของโรค (Deficient knowledge regarding self-care to prevent disease recurrence)
6. K29F6 เสี่ยงต่อการกลับเป็นซ้ำจากพฤติกรรมการกินและการใช้ยาที่ไม่เหมาะสม (Risk of recurrence related to inappropriate eating habits and medication use)
7. K29F7 ความสามารถในการทำกิจวัตรประจำวันลดลงจากอาการเจ็บป่วย (Decreased ability to perform daily activities due to illness)
8. K29F8 ต้องการการวางแผนจำหน่ายและการติดตามอาการต่อเนื่อง (Need for discharge planning and continuous follow-up)

……………………………………………………….

K29F1: ปวดท้องและไม่สุขสบายจากการอักเสบของเยื่อบุกระเพาะอาหาร (Pain and discomfort related to inflammation of the gastric mucosa)

Assessment (การประเมิน)

S:

• ผู้ป่วยบ่นปวดแสบ ปวดตื้อบริเวณลิ้นปี่
• รู้สึกไม่สบายท้องหลังรับประทานอาหาร
• บ่นว่าปวดมากขึ้นเมื่อท้องว่าง

O:

• สีหน้าแสดงความเจ็บปวด ขมวดคิ้ว
• คลำท้องพบกดเจ็บบริเวณลิ้นปี่
• น้ำหนักตัวลดลงเล็กน้อยในช่วงสัปดาห์ที่ผ่านมา
• กินอาหารได้น้อยลง

Goals (เป้าหมาย)

• ลดความปวดและความไม่สุขสบายลงอย่างชัดเจน
• ผู้ป่วยสามารถรับประทานอาหารได้เพียงพอต่อความต้องการ
• ป้องกันภาวะแทรกซ้อนจากการปวดเรื้อรัง

Evaluate Criteria (เกณฑ์การประเมิน)

• ผู้ป่วยรายงานว่าปวดลดลงหรือหายไป
• สีหน้าและพฤติกรรมแสดงความสุขสบายขึ้น
• รับประทานอาหารได้เพียงพอต่อมื้อ
• ไม่มีอาการปวดรุนแรงซ้ำ

Intervention (การปฏิบัติการพยาบาล)

• K29F1I-1: ประเมินระดับความปวดด้วย Pain scale ทุก 4 ชั่วโมง เพื่อวางแผนการดูแล
• K29F1I-2: จัดท่านั่งเอนศีรษะสูง 30–45 องศา ลดแรงดันในกระเพาะและบรรเทาอาการปวด
• K29F1I-3: ให้รับประทานอาหารอ่อน ย่อยง่าย และแบ่งเป็นมื้อเล็กๆ หลายมื้อ
• K29F1I-4: ให้ยาลดกรดหรือยาที่แพทย์สั่งตรงเวลาเพื่อบรรเทาอาการปวดและระคายเคือง
• K29F1I-5: แนะนำหลีกเลี่ยงอาหารเผ็ดจัด เปรี้ยวจัด คาเฟอีน และเครื่องดื่มแอลกอฮอล์
• K29F1I-6: จัดสภาพแวดล้อมเงียบ ลดสิ่งรบกวน เพื่อให้ผู้ป่วยได้พักผ่อนเพียงพอ
• K29F1I-7: แนะนำเทคนิคผ่อนคลาย เช่น หายใจลึกๆ ช้าๆ เมื่อเริ่มรู้สึกปวด

Response (การตอบสนอง)

• K29F1R-1: ผู้ป่วยรายงานว่าความปวดลดลงจากเดิม ≥ 50% ภายใน 24 ชั่วโมง
• K29F1R-2: สีหน้าและพฤติกรรมแสดงความผ่อนคลายขึ้น
• K29F1R-3: ผู้ป่วยสามารถรับประทานอาหารได้มากขึ้นและไม่คลื่นไส้
• K29F1R-4: ไม่มีอาการปวดรุนแรงซ้ำระหว่างอยู่โรงพยาบาล
• K29F1R-5: ผู้ป่วยบอกวิธีดูแลตัวเองเพื่อลดอาการปวดได้ถูกต้อง

……………………………………………………………………

K29F2: คลื่นไส้ อาเจียน เสี่ยงต่อการขาดสารน้ำและเกลือแร่ (Nausea and vomiting with risk of fluid and electrolyte imbalance)

Assessment (การประเมิน)

S:

• ผู้ป่วยบ่นคลื่นไส้ตลอดเวลา
• รู้สึกไม่อยากอาหาร
• เวียนศีรษะเมื่ออาเจียนบ่อย

O:

• อาเจียน 2–3 ครั้งใน 24 ชั่วโมง
• สังเกตเห็นผิวแห้ง ปากแห้ง ลิ้นแห้ง
• ชีพจรเต้นเร็วเล็กน้อย
• ปริมาณปัสสาวะลดลง

Goals (เป้าหมาย)

• ลดอาการคลื่นไส้และอาเจียน
• รักษาสมดุลน้ำและเกลือแร่ในร่างกาย
• ผู้ป่วยรับประทานอาหารและดื่มน้ำได้เพียงพอ

Evaluate Criteria (เกณฑ์การประเมิน)

• ผู้ป่วยรายงานว่าคลื่นไส้และอาเจียนลดลงหรือหายไป
• สัญญาณชีพอยู่ในเกณฑ์ปกติ
• ปัสสาวะใสและมีปริมาณเพียงพอ
• ไม่มีภาวะขาดน้ำหรือเกลือแร่

Intervention (การปฏิบัติการพยาบาล)

• K29F2I-1: ประเมินความถี่ ปริมาณ และลักษณะของการอาเจียนทุกครั้ง เพื่อเฝ้าระวังภาวะแทรกซ้อน
• K29F2I-2: วัดสัญญาณชีพและติดตามปริมาณปัสสาวะทุก 4–6 ชั่วโมง
• K29F2I-3: ให้จิบน้ำหรือสารละลายน้ำตาลเกลือแร่ (ORS) บ่อยๆ แทนการดื่มรวดเดียว
• K29F2I-4: จัดท่านั่งเอนหรือศีรษะสูงหลังอาเจียน เพื่อป้องกันการสำลัก
• K29F2I-5: ให้ยาลดคลื่นไส้หรือยาตามแพทย์สั่งอย่างเคร่งครัด
• K29F2I-6: หลีกเลี่ยงอาหารมันจัด กลิ่นแรง หรือย่อยยากจนกว่าอาการจะดีขึ้น
• K29F2I-7: แนะนำให้พักผ่อนในสภาพแวดล้อมสงบ ลดสิ่งกระตุ้นการคลื่นไส้

Response (การตอบสนอง)

• K29F2R-1: ผู้ป่วยรายงานว่าคลื่นไส้ลดลงหรือหายไป
• K29F2R-2: ไม่มีอาเจียนซ้ำใน 12 ชั่วโมงล่าสุด
• K29F2R-3: สัญญาณชีพคงที่ ปัสสาวะใสและเพียงพอ
• K29F2R-4: ผู้ป่วยสามารถรับประทานอาหารอ่อนและดื่มน้ำได้โดยไม่คลื่นไส้
• K29F2R-5: ไม่มีอาการขาดน้ำหรือเกลือแร่

……………………………………………………………………

K29F3: เสี่ยงต่อการเสียเลือดเฉียบพลันจากเยื่อบุกระเพาะมีเลือดออก (Risk of acute blood loss related to gastric mucosal bleeding)

Assessment (การประเมิน)

S:

• ผู้ป่วยบ่นเวียนศีรษะ อ่อนเพลีย
• รู้สึกหน้ามืดเมื่อเปลี่ยนท่าทางเร็ว

O:

• อาเจียนเป็นเลือดหรือมีลักษณะคล้ายกากกาแฟ
• อุจจาระสีดำคล้ำ
• ชีพจรเร็ว ความดันโลหิตต่ำเล็กน้อย
• ซีดที่เยื่อบุตาและริมฝีปาก
• ผลเลือด Hb/Hct ลดลงจากค่าก่อนหน้า

Goals (เป้าหมาย)

• ป้องกันการเสียเลือดเพิ่มและภาวะแทรกซ้อน
• รักษาสัญญาณชีพให้อยู่ในเกณฑ์ปกติ
• ผู้ป่วยรับรู้และรายงานอาการผิดปกติได้ทันที

Evaluate Criteria (เกณฑ์การประเมิน)

• ไม่มีอาการเลือดออกทางปากหรืออุจจาระเพิ่มขึ้น
• สัญญาณชีพคงที่
• ค่า Hb/Hct อยู่ในเกณฑ์ปลอดภัย
• ผู้ป่วยบอกสัญญาณเตือนการเสียเลือดได้ถูกต้อง

Intervention (การปฏิบัติการพยาบาล)

• K29F3I-1: ประเมินอาการเลือดออก เช่น อาเจียนเป็นเลือด อุจจาระดำ ทุกครั้งที่มีอาการ
• K29F3I-2: ตรวจวัดสัญญาณชีพทุก 1–2 ชั่วโมงในระยะเสี่ยงสูง
• K29F3I-3: จัดให้นอนพักศีรษะต่ำเล็กน้อยหรือราบ เพื่อเพิ่มการไหลเวียนเลือดไปยังสมอง
• K29F3I-4: งดอาหารและน้ำทางปากจนกว่าแพทย์ประเมินว่าปลอดภัย
• K29F3I-5: เตรียมอุปกรณ์สำหรับการให้สารน้ำหรือเลือดทางหลอดเลือดดำตามแพทย์สั่ง
• K29F3I-6: บันทึกปริมาณเลือดที่สูญเสียจากอาเจียนหรืออุจจาระอย่างแม่นยำ
• K29F3I-7: แนะนำผู้ป่วยและญาติให้สังเกตสัญญาณอันตราย เช่น เวียนศีรษะ หน้ามืด อาเจียนเป็นเลือด

Response (การตอบสนอง)

• K29F3R-1: ไม่มีอาการอาเจียนเป็นเลือดหรือถ่ายดำเพิ่มขึ้น
• K29F3R-2: สัญญาณชีพคงที่ตลอดการดูแล
• K29F3R-3: ค่า Hb/Hct คงที่หรือเพิ่มขึ้น
• K29F3R-4: ผู้ป่วยรับรู้และรายงานอาการผิดปกติได้ทันที
• K29F3R-5: ไม่มีภาวะแทรกซ้อนจากการเสียเลือดเฉียบพลัน

…………………………………………………………….

K29F4 วิตกกังวลจากอาการป่วยและความไม่แน่นอนของโรค  (Anxiety related to illness and uncertainty about disease outcome)

Assessment (การประเมิน)

S:

• รู้สึกกังวล อึดอัดใจเกี่ยวกับอาการป่วย
• กลัวโรคจะรุนแรงหรือรักษาไม่หาย
• บ่นว่านอนไม่หลับเพราะคิดมาก

O:

• สีหน้าเคร่งเครียด
• พูดซ้ำเกี่ยวกับอาการป่วย
• นั่งกระสับกระส่าย
• ชีพจรเต้นเร็วเล็กน้อย

Goals (เป้าหมาย)

• ผู้ป่วยรู้สึกผ่อนคลาย ลดความวิตกกังวลลง
• ผู้ป่วยเข้าใจโรคและการดูแลตนเอง
• สามารถพักผ่อนและนอนหลับได้เพียงพอ

Evaluate Criteria (เกณฑ์การประเมิน)

• ผู้ป่วยบอกว่ารู้สึกกังวลน้อยลง
• สีหน้าผ่อนคลายมากขึ้น
• สามารถบอกวิธีดูแลโรคกระเพาะได้ถูกต้อง
• นอนหลับได้อย่างน้อย 6–8 ชั่วโมงต่อวัน

Intervention (การปฏิบัติการพยาบาล)

• K29F4I1: อธิบายโรคกระเพาะอาหารอักเสบ สาเหตุ อาการ และการรักษาให้ผู้ป่วยเข้าใจง่าย
• K29F4I2: เปิดโอกาสให้ผู้ป่วยระบายความกังวลและรับฟังอย่างตั้งใจ
• K29F4I3: แนะนำเทคนิคผ่อนคลาย เช่น หายใจลึกๆ ช้าๆ หรือฟังเพลงเบาๆ
• K29F4I4: ให้ข้อมูลการรับประทานอาหารที่เหมาะสม เช่น หลีกเลี่ยงอาหารเผ็ดจัด เปรี้ยวจัด คาเฟอีน
• K29F4I5: ส่งเสริมให้พักผ่อนเพียงพอและจัดสภาพแวดล้อมเงียบสงบ
• K29F4I6: ประเมินระดับความวิตกกังวลทุกครั้งที่ให้การพยาบาล

Response (การตอบสนอง)

• K29F4R1: ผู้ป่วยบอกว่ารู้สึกกังวลลดลง
• K29F4R2: สีหน้าสงบขึ้น พูดคุยปกติ
• K29F4R3: สามารถอธิบายโรคและวิธีดูแลตนเองได้
• K29F4R4: พักผ่อนและนอนหลับได้ดีขึ้น

…………………………………………………..

K29F5 : ขาดความรู้เกี่ยวกับการปฏิบัติตัวเพื่อป้องกันการกำเริบของโรค (Deficient knowledge regarding self-care to prevent disease recurrence)

Assessment (การประเมิน)

S:

• ผู้ป่วยบอกว่าไม่ทราบวิธีปฏิบัติตัวเพื่อป้องกันการกำเริบของโรค
• ผู้ป่วยรับประทานอาหารไม่ตรงเวลา
• ผู้ป่วยยังดื่มกาแฟ/ชา/เครื่องดื่มแอลกอฮอล์เป็นประจำ

O:

• สังเกตพบผู้ป่วยรับประทานอาหารรสจัดและเผ็ด
• พบอาการปวดท้อง แสบท้องเป็นพัก ๆ
• สีหน้าแสดงความไม่สบายท้อง

Goals (เป้าหมาย)

• ผู้ป่วยเข้าใจสาเหตุและวิธีป้องกันการกำเริบของโรค
• ผู้ป่วยสามารถปรับพฤติกรรมการกินและการใช้ชีวิตได้ถูกต้อง
• ลดความถี่ของอาการปวดท้องหรือแสบท้อง

Evaluate Criteria (เกณฑ์การประเมิน)

• ผู้ป่วยสามารถบอกวิธีป้องกันการกำเริบของโรคได้อย่างถูกต้อง ≥ 80%
• ผู้ป่วยปรับพฤติกรรมการกินและลดปัจจัยเสี่ยง
• อาการปวดหรือแสบท้องลดลง

Intervention (การปฏิบัติการพยาบาล)

• K29F5I1 ให้ความรู้เกี่ยวกับสาเหตุและปัจจัยกระตุ้นโรค เช่น อาหารรสจัด เผ็ด เปรี้ยว กาแฟ แอลกอฮอล์
• K29F5I2 แนะนำให้รับประทานอาหารตรงเวลาและครบ 3 มื้อ
• K29F5I3 แนะนำหลีกเลี่ยงการงดอาหารนานเกิน 4-6 ชั่วโมง
• K29F5I4 แนะนำลดหรือหลีกเลี่ยงบุหรี่และแอลกอฮอล์
• K29F5I5 แนะนำการจัดการความเครียด เช่น ทำกิจกรรมผ่อนคลาย
• K29F5I6 ให้คำแนะนำการใช้ยาลดกรดหรือยาตามแผนการรักษาอย่างถูกต้อง
• K29F5I7 ให้เอกสารหรือสื่อภาพประกอบเพื่อเสริมความเข้าใจ

Response (การตอบสนอง)

• K29F5R1 ผู้ป่วยอธิบายสาเหตุและการป้องกันการกำเริบได้ถูกต้อง
• K29F5R2 ผู้ป่วยปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการกินได้เหมาะสม
• K29F5R3 ผู้ป่วยหลีกเลี่ยงอาหารและปัจจัยเสี่ยงที่ทำให้โรคกำเริบ
• K29F5R4 อาการปวดหรือแสบท้องลดลงอย่างชัดเจน

…………………………………………………………….

K29F6: เสี่ยงต่อการกลับเป็นซ้ำจากพฤติกรรมการกินและการใช้ยาที่ไม่เหมาะสม (Risk of recurrence related to inappropriate eating habits and medication use)

Assessment (การประเมิน)

S:

• ผู้ป่วยบอกว่ายังรับประทานอาหารรสจัด เผ็ด เปรี้ยว หรือดื่มแอลกอฮอล์
• ไม่แน่ใจวิธีใช้ยาตามคำสั่งแพทย์
• บางครั้งลืมกินยา หรือหยุดยาเอง

O:

• พฤติกรรมการกินไม่สม่ำเสมอ หรือกินจุกจิกของทอด ของมัน
• ตรวจสอบยาที่ใช้ไม่ครบถ้วน หรือใช้ผิดวิธี
• อาการปวดท้องหรือแสบท้องเป็นพัก ๆ

Goals (เป้าหมาย)

• ผู้ป่วยสามารถปฏิบัติตัวเพื่อป้องกันการกลับเป็นซ้ำได้อย่างถูกต้อง
• ผู้ป่วยปรับพฤติกรรมการกินและการใช้ยาได้เหมาะสม
• ลดความถี่และความรุนแรงของอาการกระเพาะอักเสบ

Evaluate Criteria (เกณฑ์การประเมิน)

• ผู้ป่วยรับประทานอาหารและใช้ยาได้ตามคำแนะนำ ≥ 80%
• อาการปวดหรือแสบท้องลดลงอย่างชัดเจน
• ไม่มีอาการกำเริบซ้ำในระยะเวลาที่กำหนด

Intervention (การปฏิบัติการพยาบาล)

• K29F6I1: สอนผู้ป่วยเกี่ยวกับอาหารที่ควรหลีกเลี่ยง เช่น อาหารเผ็ดจัด เปรี้ยวจัด ของทอด ของมัน และแอลกอฮอล์
• K29F6I2: แนะนำให้รับประทานอาหารตรงเวลาและหลีกเลี่ยงการกินจุกจิก
• K29F6I3: ให้ความรู้เรื่องการใช้ยาอย่างถูกต้องตามแพทย์สั่ง
• K29F6I4: ตรวจสอบและช่วยเตรียมยาตามตารางเวลาให้ผู้ป่วย
• K29F6I5: แนะนำให้บันทึกอาการและการใช้ยาเพื่อการติดตามผล
• K29F6I6: ส่งเสริมให้ผู้ป่วยเลิกบุหรี่และลดหรือหลีกเลี่ยงแอลกอฮอล์
• K29F6I7: ให้คำแนะนำเรื่องการจัดการความเครียด เพื่อป้องกันการกระตุ้นโรค

Response (การตอบสนอง)

• K29F6R1: ผู้ป่วยสามารถอธิบายและปฏิบัติตัวตามคำแนะนำได้ถูกต้อง
• K29F6R2: รับประทานอาหารและใช้ยาได้ตามแผนที่กำหนด
• K29F6R3: อาการปวดหรือแสบท้องลดลงอย่างชัดเจน
• K29F6R4: ไม่มีอาการกำเริบหรือกลับเป็นซ้ำในช่วงเวลาที่ดูแล
• K29F6R5: ผู้ป่วยมีความรู้และทัศนคติที่ดีต่อการดูแลตนเอง

……………………………………………………….

K29F7: ความสามารถในการทำกิจวัตรประจำวันลดลงจากอาการเจ็บป่วย

(Decreased ability to perform daily activities due to illness)

Assessment (การประเมิน)

S:

• ผู้ป่วยบอกว่าเหนื่อยง่าย ทำกิจวัตรได้ไม่เต็มที่
• รู้สึกอ่อนแรงหลังรับประทานอาหาร
• ร้องขอความช่วยเหลือในการทำงานบ้านบางอย่าง

O:

• พักผ่อนมากขึ้นกว่าเดิม
• เดินหรือเคลื่อนไหวช้าลง
• น้ำหนักตัวลดลงเล็กน้อย
• มีอาการปวดท้องบ่อยครั้ง

Goals (เป้าหมาย)

• ผู้ป่วยสามารถทำกิจวัตรประจำวันได้ด้วยตนเองมากขึ้น
• ลดอาการอ่อนเพลียและเจ็บปวด
• ส่งเสริมความมั่นใจในการดูแลตนเอง

Evaluate Criteria (เกณฑ์การประเมิน)

• ผู้ป่วยรายงานว่าสามารถทำกิจวัตรได้ดีขึ้น
• อาการอ่อนเพลียลดลง
• มีความมั่นใจในการทำกิจกรรมประจำวัน
• ลดการร้องขอความช่วยเหลือที่ไม่จำเป็น

Intervention (การปฏิบัติการพยาบาล)

• K29F7I1: ประเมินระดับความสามารถในการทำกิจวัตรประจำวันรายวัน
• K29F7I2: สนับสนุนและส่งเสริมให้ผู้ป่วยทำกิจกรรมที่สามารถทำเองได้
• K29F7I3: สอนเทคนิคการประหยัดแรง เช่น การจัดลำดับความสำคัญของงาน
• K29F7I4: ให้คำแนะนำเรื่องการพักผ่อนและบริหารเวลาอย่างเหมาะสม
• K29F7I5: ประเมินและจัดการอาการปวดท้องอย่างเหมาะสม
• K29F7I6: ให้กำลังใจและเสริมสร้างความมั่นใจในการดูแลตนเอง
• K29F7I7: ประสานงานกับญาติหรือผู้ดูแลช่วยเหลือเมื่อต้องการ

Response (การตอบสนอง)

• K29F7R1: ผู้ป่วยทำกิจวัตรประจำวันได้ดีขึ้นและมีความมั่นใจ
• K29F7R2: อาการอ่อนเพลียและเจ็บปวดลดลง
• K29F7R3: ผู้ป่วยสามารถประหยัดแรงและจัดการงานได้เหมาะสม
• K29F7R4: ลดความต้องการความช่วยเหลือที่ไม่จำเป็น
• K29F7R5: ผู้ป่วยรู้สึกมีพลังและตั้งใจดูแลตัวเองมากขึ้น

…………………………………………………………….

K29F8: ต้องการการวางแผนจำหน่ายและการติดตามอาการต่อเนื่อง (Need for discharge planning and continuous follow-up)

Assessment (การประเมิน)

S:

• ผู้ป่วยกังวลเรื่องการดูแลหลังออกจากโรงพยาบาล
• สับสนหรือไม่มั่นใจในการปฏิบัติตัวหลังจำหน่าย
• มีคำถามเกี่ยวกับการใช้ยาและการติดตามอาการ

O:

• ไม่มีข้อมูลการติดตามหลังจำหน่ายที่ชัดเจน
• ผู้ป่วยขาดญาติหรือผู้ดูแลที่สามารถช่วยดูแลได้
• พบว่าผู้ป่วยยังมีอาการปวดท้องหรือคลื่นไส้เล็กน้อย

Goals (เป้าหมาย)

• ผู้ป่วยและญาติได้รับข้อมูลและความรู้ในการดูแลตนเองหลังจำหน่าย
• ผู้ป่วยปฏิบัติตามแผนการรักษาและนัดติดตามอย่างเคร่งครัด
• ลดความเสี่ยงการกลับเป็นซ้ำและภาวะแทรกซ้อน

Evaluate Criteria (เกณฑ์การประเมิน)

• ผู้ป่วยและญาติสามารถอธิบายวิธีดูแลตนเองและสัญญาณเตือนอาการได้
• ผู้ป่วยนัดพบแพทย์หรือติดตามตามแผนที่กำหนด
• อาการไม่กำเริบหลังจำหน่าย
• ผู้ป่วยรู้วิธีจัดการเมื่อมีอาการผิดปกติ

Intervention (การปฏิบัติการพยาบาล)

• K29F8I1: วางแผนและให้ข้อมูลจำเป็นเกี่ยวกับการดูแลหลังจำหน่าย
• K29F8I2: สอนการใช้ยาและให้คำแนะนำเกี่ยวกับการปฏิบัติตัวที่บ้าน
• K29F8I3: จัดตารางนัดหมายติดตามอาการและตรวจสุขภาพตามแพทย์สั่ง
• K29F8I4: เตรียมเอกสารให้ข้อมูลและเบอร์ติดต่อฉุกเฉินแก่ผู้ป่วยและญาติ
• K29F8I5: ประเมินความเข้าใจของผู้ป่วยและญาติในการดูแลตนเองก่อนจำหน่าย
• K29F8I6: ส่งเสริมให้ผู้ป่วยสังเกตและรายงานอาการผิดปกติทันที
• K29F8I7: ประสานงานกับทีมสหวิชาชีพเพื่อการดูแลต่อเนื่อง

Response (การตอบสนอง)

• K29F8R1: ผู้ป่วยและญาติเข้าใจและสามารถปฏิบัติตัวได้หลังจำหน่าย
• K29F8R2: ผู้ป่วยนัดติดตามอาการตามแผนอย่างเคร่งครัด
• K29F8R3: ไม่มีอาการกำเริบหลังจำหน่าย
• K29F8R4: ผู้ป่วยรู้วิธีขอความช่วยเหลือเมื่อมีอาการผิดปกติ
• K29F8R5: ผู้ป่วยและญาติรู้สึกมั่นใจในการดูแลตนเองที่บ้าน

……………………………………………………………….

เอกสารอ้างอิง

• สมาคมแพทย์ระบบทางเดินอาหารแห่งประเทศไทย. (2564). แนวทางการดูแลรักษาโรคกระเพาะอาหารอักเสบ. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แพทยศาสตร์.
• กองเวชศาสตร์ครอบครัว กรมการแพทย์. (2563). การดูแลผู้ป่วยโรคกระเพาะอาหารอักเสบ. เอกสารเผยแพร่กระทรวงสาธารณสุข.
• Lanza, F. L., Chan, F. K. L., & Quigley, E. M. M. (2009). Guidelines for the Diagnosis and Treatment of Helicobacter pylori Infection. American Journal of Gastroenterology, 104(2), 328–338. https://doi.org/10.1038/ajg.2008.168
• Talley, N. J., & Ford, A. C. (2015). Chronic Gastritis. The New England Journal of Medicine, 373(17), 1640–1648. https://doi.org/10.1056/NEJMra1501505

……………………………………………………………….